الیگونوکلئوتید چیست؟
الیگونوکلئوتید (Oligonucleotide) که به اختصار «الیگو» (Oligo) نیز نامیده میشود، یک مولکول کوتاه از جنس اسید نوکلئیک (DNA یا RNA) است که از زنجیرهای کوتاه از نوکلئوتیدها تشکیل شده است.
به طور معمول، الیگونوکلئوتیدها به زنجیرههایی با طول کمتر از ۵۰ الی ۱۰۰ نوکلئوتید گفته میشوند (اگرچه بیشتر کاربردهای رایج آن شامل توالیهایی با طول ۱۰ تا ۳۰ باز است).
ساختار شیمیایی الیگوها
هر نوکلئوتید تشکیلدهنده این زنجیره خود از سه جزء اصلی ساخته شده است:
-
قند پنجکربنه: دئوکسیریبوز در ساختار DNA و ریبوز در ساختار RNA.
-
گروه فسفات: که پیوندهای بینمولکولی (فسفودیاستر) را ایجاد میکند.
-
باز آلی نیتروژنی: شامل آدنین (A)، گوانین (G)، سیتوزین (C)، و تیمین (T در DNA) یا یوراسیل (U در RNA).
انواع الیگونوکلئوتیدها
-
DNA الیگونوکلئوتیدهای تکرشتهای: پرکاربردترین نوع در آزمایشگاهها برای اهداف تشخیصی و تحقیقاتی.
-
RNA الیگونوکلئوتیدها: شامل مولکولهای مداخلهگر مانند siRNA و aptamerها.
-
الیگوهای اصلاحشده شیمیایی: نسخههایی که در آنها اسکلت قند-فسفات یا بازها تغییر یافته است (مانند فسفوروتیواتها) تا در برابر آنزیمهای تخریبکننده بدن مقاومت بیشتری داشته باشند و به عنوان داروهای پایدارتر عمل کنند.
کاربردهای کلیدی
-
آغازگرها (Primers): به عنوان نقطهشروع برای آنزیم پلیمراز در واکنشهای زنجیرهای پلیمراز (PCR) و توالییابی ژنوم.
-
کاوشگرها (Probes): مولکولهای برچسبگذاریشده برای شناسایی توالیهای خاص ژنتیکی در تستهای تشخیص طبی.
-
درمانهای مدرن (داروهای ژنتیکی): الیگوهای آنتیسنس (ASO) و siRNA که با اتصال اختصاصی به مولکولهای mRNA بیمار، مانع از ساخت پروتئینهای آسیبرسان میشوند.
-
زیستشناسی مصنوعی: ساخت بلوکهای سازنده برای سنتز ژنها، پلاسمیدها و ژنومهای کامل.
مشاوره جهت خرید دستگاههای سنتز الیگونوکلئوتید در مقیاس بالا Unique AutoOligo:
تلفن: ۰۲۱۸۸۵۸۳۹۱۰
موبایل: ۰۹۱۲۹۰۵۵۷۳۰